Hoe schrijf ik een goed verhaal – I Ter inleiding

Goed, je hebt dus besloten een verhaal te schrijven. Je hebt altijd al willen schrijven, de verhalen gelezen van vrienden, kennissen, beroemde auteurs en je denkt: dit kan ik ook. Misschien ben je een auteur die al vele verhalen heeft geschreven die allemaal in een bureaulade liggen te verstoffen, tot je op een dag de stoute schoenen aantrekt en het verhaal opstuurt naar een verhalenwedstrijd of een uitgeverij.Deze handleiding is natuurlijk niet alomvattend – er zijn vele boeken geschreven over hoe je een verhaal moet schrijven en dan nog blijven er zaken onbesproken. Ik heb een aantal kernpunten op een rij gezet en ben daarbij zo dicht mogelijk op de praktijk van het schrijven gebleven. Ik heb daarbij lang niet alle elementen kunnen behandelen. Deze handleiding is ook niet bedoeld als de enige goede manier om een verhaal te schrijven – er zijn vele manieren om een goed verhaal te schrijven. 

Onderstaande tips en trucs zijn dan ook bedoeld voor alle schrijvers (beginnend of niet) die een goed verhaal willen schrijven en kans willen maken op een publicatie in een tijdschrift of het winnen van een verhalenwedstrijd. Gebruik ze naar eigen inzicht, maar bedenk dat ik bij het schrijven geput heb uit mijn jarenlange ervaring als redacteur, schrijver en jurylid.

over genre

De Paul Harland Prijs is een prijs bedoeld voor genreverhalen. Hieronder verstaan we science fiction, fantasy en horror. Het is dus niet de bedoeling om literaire verhalen op te sturen, al is de scheidslijn tussen de genres vaak nogal arbitrair. Wat voor verhaal je ook wilt schrijven, zorg er in elk geval voor dat het duidelijk in minstens één van deze categorieën valt. De meeste juryleden zien er streng op toe dat er aan deze voorwaarde wordt voldaan; serieuze puntaftrek wordt niet geschuwd en ook diskwalificaties zijn niet ongebruikelijk.

De drie hoofdgenres zijn science fiction, fantasy en horror. Er zijn evenveel definities van deze genres als er mensen zijn die menen dat een definitie nodig is, maar er zijn een aantal eenvoudige vuistregels te geven waaraan je kunt toetsen met welk genre je te maken hebt.

Science fiction speelt zich af in de toekomst. Het biedt een visie op de toekomstige ontwikkeling van onze maatschappij, van wetenschap en techniek, van cultuur en religie. Fantasy speelt zich af op een verzonnen wereld in een niet bestaand universum. Horror draait rond spanning en afschuw, opgewekt door bekende en onbekende dreigingen die de personages omringen, al dan niet van bovennatuurlijke aard en altijd met de dood als ultieme dreiging.

Het mengen van genres, wat tegenwoordig steeds meer voorkomt (het zogenaamde cross over verhaal), is niet verboden – een genreverhaal is immers een genreverhaal. Het gevaar is vaak wel dat het niet duidelijk is wat voor soort verhaal je nu eigenlijk geschreven hebt. Voor beginnende schrijvers is het daarom aan te raden binnen een enkel genre te blijven.

afwerking manuscript

Een laatste opmerking over het manuscript dat je gaat insturen. Zorg voor ruime marges aan beide zijden en print het verhaal met anderhalve regelafstand en een goed leesbaar lettertype, bijvoorbeeld een 12-punts Times New Roman. Dit zorgt ervoor dat je verhaal vlot en prettig leesbaar is. Dit is een eis die niet voor niets in de wedstrijdreglementen staat; de jury heeft vaak meer dan zeventig verhalen te lezen en een moeilijk leesbaar verhaal leidt altijd tot wrevel en ongenoegen, en niet zelden tot puntaftrek. Als je verhalen kopieert, zorg er dan voor dat er geen pagina’s ontbreken.

blijven schrijven en lezen

Voordat ik inga op de technische details van het schrijven eerst een paar algemene opmerkingen. Om een goed verhaal te moeten schrijven zul je eerst een verhaal af moeten maken. Dit is moeilijker dan het lijkt. Meer dan de helft van de mensen die zeggen te schrijven, maken nooit wat af. Talloze meesterwerken in spé gaan ten onder aan goede bedoelingen.

Er zijn talloze redenen waarom je een verhaal niet afmaakt, maar meestal komt het neer op een gebrek aan doorzettingsvermogen. Veel schrijvers raken ontmoedigd omdat het niet gaat zoals ze willen, krijgen te maken met een writer’s block of tijdgebrek. Het antwoord is altijd: blijven schrijven. Tijdgebrek is een smoes: als je echt wil schrijven vind je altijd wel tijd, al is het maar een half uurtje per dag. En zo lang je niets afmaakt, kun je ook niet beter worden.

Heb je een compleet verhaal en wordt het afgewezen (door vrienden, familie, een redacteur, een jury), ga niet eindeloos herschrijven. Begin een nieuw verhaal en probeer je eerdere fouten te vermijden. Bedenk dat zelfs de beroemdste schrijvers begonnen zijn met afwijzingen.

Lees daarbij alles wat je te pakken kunt krijgen. Er wordt vaak gezegd dat je niet moet lezen tijdens het schrijven omdat dit zou afleiden en ervoor kan zorgen dat je onbewust ideeën overneemt. Dit is niet helemaal onwaar, maar de voordelen zijn vele malen groter dan de nadelen, vooral voor een beginnend schrijver. Waarom zou je steeds opnieuw het wiel moeten uitvinden? Lees je favoriete schrijvers en kijk hoe zij bepaalde zaken aanpakken, hoe zij de problemen oplossen. Bovendien zorgt veel lezen voor een goed taalgevoel en een grotere woordenschat, onmisbare eigenschappen voor elke schrijver.

Zeker in het begin zul je merken dat het moeilijk is om te voorkomen dat je bepaalde dingen overneemt, maar naarmate je meer routine opbouwt in het schrijven zul je steeds makkelijker je eigen stem vinden. En, tot slot, een goede kennis van de schrijvers in het genre waarin je wilt schrijven zorgt ervoor dat je niet uit onwetendheid verhalen schrijft die al talloze malen eerder geschreven zijn.

 

Naar hoofdstuk 2: De outline