Hieronder staat een lijst die je kunt gebruiken bij het beoordelen van verhalen, of dat nu je eigen verhaal is of het verhaal van iemand anders. Elk jurylid zal een dergelijke lijst gebruiken bij het beoordelen van een verhaal.
- Begin – Is de opening van het verhaal sterk genoeg om de lezer bij het verhaal te betrekken? Begin het verhaal met genoeg uitleg, teveel of te weinig? Begint het verhaal op de juiste plaats? Wat is de belofte aan de lezer? Wordt die snel genoeg duidelijk gemaakt?
- Einde – Is het einde een juiste afsluiting van het verhaal? Is het een zinnig einde? Geeft het de lezer waar het recht op heeft? Komt het voort uit de personages en de situatie of is het een deus ex machina?
- Actie – Is de actie zinnig? Helpt het je verhaal voorwaarts of is het alleen maar “actie om de actie”? Vaak zijn actiescènes overbodig voor het verhaal en staan er alleen maar omdat de schrijver ofwel er teveel lol in had, ofwel bladvulling nodig had.
- Tempo – Is het verhaaltempo passend voor het verhaal? Is het te snel of juist te langzaam?
- Plot – Is het plot een echt plot (een personage in een omgeving met een probleem)? Gebeuren er dingen die geen oorzaak of doel hebben? Is het een origineel plot, of hebben we het al talloze keren eerder gelezen? Zitten er toevalligheden in het plot verwerkt die niet logisch uit het verhaal voortvloeien? Is er een duidelijke rode draad?
- Personages – Zijn de personages in een verhaal geloofwaardig? Zijn het échte mensen of plotinstrumenten? Zijn de namen natuurlijk? Passen ze bij het personage? Zijn het zomaar wat klanken of komen ze voort uit achtergrond en context? Leiden ze de lezer af? Is elk personage goed genoeg ontwikkeld om een eigen identiteit te krijgen? Ondersteunt de dialoog de personages en komen ze logisch voort uit de achtergrond van het personage?
- Perspectief – Wiens verhaal is het en wie vertelt het? Is dit met elkaar in overeenstemming? Met andere woorden, is het de juiste persoon die het verhaal vertelt?
- Stijl – Als het een serieus verhaal is, wordt er dan een serieuze toon gebruikt, of wordt een verhaal verteld in een jolige stijl? Past de schrijfstijl bij het verhaal? Is de schrijver te sober of juist te wollig? Zit er genoeg verschil tussen actie en rust? Is de stijl afwisselend genoeg om de lezer te blijven boeien?
- Uitleg – Geef je teveel informatie of juist te weinig? Geef je genoeg informatie op de juiste plaats? Zijn er overbodige uitwijdingen die het plot niet ondersteunen?
- Alinea’s – Gebruikt de schrijver alinea’s om actiescènes, perspectiefwisselingen en beschrijvende scènes van elkaar te scheiden, of loopt alles in elkaar over? Bij dialoog, krijgt elk personage een nieuwe alinea?
- Dialoog – Is de dialoog natuurlijk en vloeiend? Wordt er teveel informatie via dialoog gegeven, of juist te weinig? Is de dialoog geloofwaardig en functioneel voor het plot? Is het taalgebruik van de personages te stijf, te wollig of te wijdlopig?
Haaai,
Eindelijk een samengevatte tekst, zo snapt een 12 jarig kind het ook nog.
Ik heb genoeg goede ideeen maar elke keer als ik een paar hoofdstukken heb, ben ik al bijna klaar en weet ik niks om het langer te maken. Wat moet ik doen, tips??
x meisje met ideeen
‘Langer maken’ is niet de oplossing denk ik. Een kort verhaal is ook een verhaal. Sterker nog: bij de Paul Harland Prijs gaat het juist om de korte verhalen.
Als het bijna klaar is, kun je het het beste gewoon afmaken en zodra je weer nieuwe ideeën hebt, aan een nieuw verhaal beginnen. Elke keer als je een verhaal schrijft leer je iets. En het lezen van een gids als deze helpt ook.
Veel succes. En doe mee aan de PHP volgend jaar!
Martijn Lindeboom
Organisator PHP 2011/2012
Beste meisje met ideeën,
Ik ken het fenomeen dat jij beschrijft. Belangrijk is dat je voor je begint te schrijven weet waar je in grote lijnen naartoe wilt. Je maakt eigenlijk best op voorhand een synopsis per hoofdstuk, en werkt dan ieder hoofdstuk uit. Pas op, dan kan het nog heel anders lopen dan je plande, maar dan heb je minstens al een touw waar je je aan vast kunt houden, als het ware. Ik ben ook beter in het korte, dan het langere genre. Vooral in nonficite boeken heb ik vaak de indruk dat ze maar wat aan lullen om 200 of 300 blz. te vullen. Maar liever een goed verhaal van 30 pagina’s dan een oeverloos epistel van 200 blz. Mme de Staël zei niet voor niets tegen haar dochter: als ik meer tijd had schreef ik je kortere brieven. In de beknoptheid huist het genie, moet je maar denken. Succes vanwege Yves Taffin
“Alinea’s – Gebruikt de schrijver alinea’s om actiescènes, perspectiefwisselingen en beschrijvende scènes van elkaar te scheiden, of loopt alles in elkaar over? Bij dialoog, krijgt elk personage een nieuwe alinea?”
Wordt hier bedoeld: in dialoog telkens een witregel tussen elke dialoogregel indien de persoon wisselt? Bij een regelafstand van anderhalf wordt dat veel wit in een ja/nee gesprek tussen personages. Als dit inderdaad de voorkeur is voor een bijdrage zal ik dat natuurlijk toepassen.
Beste deelnemer,
Dit zijn tips en aanwijzingen, geen keiharde regels. Als u vindt dat het verhaal leidt onder een opmaak-keuze, dan zou ik gaan voor wat het beste werkt voor het verhaal. Een bewuste keuze is altijd beter dan niet weten wat je doet, dus kijk er met uw schrijversblik naar, dat doen de juryleden ook.
Succes!
Martijn Lindeboom
Organisator PHP 2013
Bedankt voor het antwoord!
Beste,
Ik ben 13 en ben een boek aan het schrijven. Voorlopig ben ik bezig aan mijn 4e hoofdstuk/ 8e A4′tje. Vermits ik twijfel aan sommige kleine, maar uiterst belangrijke dingen, zoals spelling, zinsbouw, etc,… zoek ik iemand die mijn verhaal (deel van een boek) eens zou kunnen nakijken. Een ‘schrijfcoach’ zeg maar. Ik vind er wel wat maar die willen er allemaal voor betaalt worden en dat heb ik er nu ook weer niet voor over. Kan een bezoeker of iemand anders me hierbij helpen?
Alvast bedankt,
Jorane
Beste Jorane,
Professionele schrijfcoaches kosten natuurlijk geld. Maar een leraar Nederlands op je school kan je misschien ook al heel goed helpen, als het om spelling en zinsbouw gaat. Verder zijn er allerlei fora waar er uitgebreid over schrijven (van fantasy, sf en horror) wordt gesproken (zoals http://www.woordenwoud.nl bijvoorbeeld).
Succes!
Martijn Lindeboom
Organisator PHP 2013