Smullen voor de liefhebbers van fantasiek
door Martijn Lindeboom
Op 15 januari 2011 kwam een grote groep schrijvers en liefhebbers van het fantastische genre samen in Villa Augustus in Dordrecht. Om precies te zijn in de watertoren achter de villa, waarvoor een sfeervolle tuin doorkruist moest worden, met ondertussen een mooi uitzicht op dit fraaie exemplaar van het Hollandse industrieel erfgoed.
Hier werd niet alleen de Paul Harland Prijs 2010 uitgereikt, het was ook het decor voor twee discussiepanels en een schrijfworkshop door topschrijver Jaap Boekestein.
Uitreiking van de Paul Harland Prijs
Het openingsonderdeel van deze eerste Paul Harland Dag bestond uit de uitreiking van de Paul Harland Prijs. Deze verhalenwedstrijd voor fantastische schrijfsels in de genres fantasy, sciencefiction en horror (en aanverwanten) werd in 2010 voor de 33e keer georganiseerd. Deze editie stond onder leiding van Roelof Goudriaan (Uitgeverij Verschijnsel).
In totaal werden er 81 verhalen ingezonden. Drie voorselecteurs (Paul Evenblij/ Evanby, Paul van Leeuwenkamp en Martijn Lindeboom) lazen ze allemaal en pasten een eerste schifting toe. Paul Evanby lichtte toe wat het grote verschil is tussen voorselectie en de finale jury. De voorselecteurs lezen alle verhalen, rijp en groen, en geven daarop hun eigenzinnige, eerlijke, maar ook meedogende commentaar. De jury had daarna de moeilijke taak om de 27 geselecteerde verhalen te beoordelen en op een rij te plaatsen. De jury bestond dit jaar uit Thomas Olde Heuvelt (de winnaar van de vorige editie van de Paul Harland Prijs), Jan J.B. Kuipers, Marcel Orie, Jeroen Kuypers en Thirza Meta.
Er werd gestart met het bedanken van alle inzenders en het waarderen van de schrijvers die in de subtop uitgekomen waren: de nummers 27 tot en met 16. Daarna werd het echt spannend. Nog vijftien kandidaten die kans maakten op de hoofdprijs van 750 euro en (veel belangrijker) de eeuwigdurende roem van de bekroning van de Paul Harland Prijs. Zonder gekheid is dat laatste veel belangrijker dan de geldprijs. 750 euro is over een maand een herinnering, het winnen van de meest prestigieuze genrewedstrijd van Nederland is een levenslange accolade, die niet alleen de winnaar, maar zeker ook de liefhebbers van fantastiek zich zullen herinneren.
Voorselecteurs en juryleden lichtten de plaatsing, de goede en de slechte punten van de topverhalen toe. Het aftellen ging als volgt:
15 Droomprins – Polly-Ann Tromp
14 Tilly - Klaske Kassenberg
13 Het lot van Snayl – Jaap Boekestein (winnaar PHP 2003)
12 Kansberekening – Martijn Kregting
11 Een verhalenschrijver – Fred Rabouw
10 Telenn Du – Jack Schlimazlnik
9 Alsof je naar je eigen lichaam kijkt – W.J. Maryson (winnaar PHP 2007)
7 Broer en ik – Pieter Koolwijk
7 Reverse – Patrick Kerkhof
6 Welpgang – Liselotte Schoevaart
4 De onhuwbare dochter – Frank Norbert Rieter
4 De Vervanger – Boukje Balder (winnaar PHP 2008)
Aan de nummer drie werden vervolgens zowel de Feniksprijs (de grootste stijger ten opzichte van de prijs vorig jaar) en de NCSF prijs voor het beste sciencefiction verhaal van deze editie toegekend. Helaas bleek de winnaar daarvan niet aanwezig. Zoals later uit vertrouwelijke bron werd vernomen had betreffend heerschap zich grandioos verslapen. Hij liet zich dan ook niet meer zien de rest van de PHD.
De top drie luidt als volgt:
3 Echte schoonheid zit van binnen - Patrick Brannigan
2 Advertentieruimte – Martijn Kregting
1 Echte liefde – Kurt Forel
De winnaar van de Paul Harland Prijs 2010 was oprecht verrast door zijn winst. Toch wist hij een samenhangende acceptatiespeech te brengen, waarbij de blijdschap en de trots van zijn gezicht afstraalden. Een verdiende eerste plaats en een gepaste trots!
Na de enerverende ontknoping van de prijsuitreiking werd er stoom afgeblazen met het uitreiken en ophalen van de juryrapporten (per persoon op naam gesorteerd en voorzien van een CD ROM met de gehele uitslag) en het uitreiken en verkopen van de speciaal voor de uitreiking samengestelde bundeling van acht van de topverhalen.
Uitgever Roelof Goudriaan heeft, los van de jury, acht verhalen geselecteerd voor de bundel ‘Echte liefde, en andere fantastische verhalen’, verschenen bij Uitgeverij Verschijnsel. Dit boek, met een prachtige cover van Tais Teng, is inmiddels voor 20 euro inclusief verzendkosten verkrijgbaar via www.verschijnsel.com en op aanvraag bij uw boekhandel. Voor het Joe Speedboat effect heeft u wel dit nummer nodig: ISBN: 978-90-78720-25-6
Schrijfworkshop door Jaap Boekestein
De workshop van Jaap Boekestein werd door zijn deelnemers getypeerd als een baksteen in een serene vijver. Zo’n twaalf deelnemers uit Nederland en België hadden zich in een apart zaaltje verzameld. Hun doel was om van de veteraanauteur en -deelnemer aan de PHP-prijs en voorgangers praktijktips te krijgen over wat er nodig is om een verhaal uit de startblokken te krijgen.
Het geleverde recept was simpel maar duidelijk: men neme een hoofdpersoon, men bepaalt met welke andere personages hij interacteert, men bedenkt een realistische wereld en geeft de hoofdpersoon een doel. Dan gooit men de spreekwoordelijke baksteen in de vijver door iets totaal onverwachts te laten gebeuren en de aanzet is klaar. Omdat de deelnemers in de workshop het recept meteen in de praktijk uitprobeerden, zijn hier ongetwijfeld al enkele verhalen voor de PHP editie 2011 geboren.
Discussiepanel Leven van schrijven
Het panel bestond uit: Thomas Olde Heuvelt, Jan J.B. Kuipers en Martijn Lindeboom. Er waren zo’n twintig belangstellenden aanwezig, die zich ook in de discussie mengden.
Thomas, Jan en Martijn leven alle drie van het schrijven. Dat is een vrij unieke toestand, schijnt het, dus dat was wel een discussie waard. Al snel bleek dat de opbrengsten uit boekverkopen (elk van de heren heeft tussen vier tot bijna vijftig titels op zijn naam staan) bijna per definitie onvoldoende zijn om een bestaan op te bouwen. Thomas rekende voor dat, als een auteur 10% van de verkoopprijs van een boek verdient, dan gemiddeld uitkomt op maximaal twee euro per boek. Bedenk je daarbij dat een bestseller zo’n 20.000 boeken verkoopt en dat dat doorgaans niet in het fantastische genres voorkomt. Jan gaf aan dat hij door multigenre auteur te zijn, lezingen te geven en werken in opdracht uit te voeren, rondkomt. Thomas redt het met workshops op scholen en natuurlijk zijn boekverkopen. Martijn genereert zijn eigen markt met het schrijven van relatiegeschenken, boeken op maat en een luisterverhaal hier en daar, naast de reguliere boeken en verhalen.
Daarnaast ontstond er een discussie over het ambacht van de schrijver en het inspelen op de markt en de tijdgeest. Kon je vroeger misschien nog stilletjes werken aan je meesterwerk op een tochtige zolder, tegenwoordig moet je je bezondigen (Jan parafraserend) aan Twitter, Facebook, Hyves en andere social media om je werk onder de aandacht te brengen. Daar staat tegenover dat social media een nieuwe werkwijze en misschien zelfs wel een nieuwe genrestroming aan schrijvers opdringt. Waarom niet je wereld, je personages opbouwen met behulp van Hyves, Twitter et cetera? Dat zullen geen verhaalelementen worden, maar waar je vroeger vingeroefeningen deed op die tochtige zolderkamer, doe je dat tegenwoordig misschien wel op het wereldwijde web.
Het was een leuke, interactieve discussie, die hopelijk nieuwe inspiratie heeft opgeleverd, op schrijfgebied, dan wel op het gebied van promotie en ondernemerschap.
Discussiepanel Hoe kom je binnen bij een grote uitgever
Paul Evenblij en Thomas Olde Heuvelt gaven het uur daarna een inkijkje in hoe hun loopbaan hen uiteindelijk naar respectievelijk Mynx en Luitingh gevoerd heeft. Helaas moest Thirza Meta verstek laten gaan voor het laatste panel in verband met feline problemen op het thuisfront.
Paul en Thomas vertelden hun verhaal en een gemeenschappelijke draad bleek te zijn dat ze steeds aan het schrijven en publiceren zijn geweest en gebleven. Niet alleen werden ze daar betere schrijvers van, maar ze kwamen er ook mee in de vizieren van de grote uitgevers.
Bij Paul kwam het via de Paul Harland Prijs. Hij had al een aantal boeken (o.a. Systems of Romance samen met Paul Harland), vele verhalen en twee eerste plaatsen in de voorgangers van de PHP op zijn naam staan. Toen begon hij een mailcontact met Jürgen Snoeren, de fantasyuitgever van Mynx, naar aanleiding van een verhaal van die laatste, dat hoog geëindigd was in de PHP waar Paul jureerde. Van het een kwam het ander en Paul stuurde een stuk van zijn nieuwe manuscript op. Van dat nieuwe een kwam nog veel meer ander en na een paar jaar over en weer mailen stond er toen in een heel saai mailtje opeens een uitgeefcontract. Een half jaar later kwam het alom bejubelde boek De Scrypturist uit. Inmiddels is het vervolg De Vloedvormer ook verschenen.
Thomas had al twee boeken bij een kleinere uitgeverij op zijn naam staan toen hij op de Elf Fantasy Fair aangesproken werd door Jacques Post, de fantasyuitgever van Luitingh. Thomas gaf zijn nieuwste boek mee en een half jaar later kreeg hij het commentaar: ‘Daar hadden wel 200 bladzijden uitgekund’. Maar het contact was gelegd en een jaar later verscheen Leerling Tovenaar Vader en Zoon. Binnenkort verschijnt zijn nieuwe boek Harten Sara.
De conclusie was dat er vele wegen naar Rome leiden (al zijn die bezaaid met voetangels, klemmen, landmijnen en valstrikken), maar dat je onderweg altijd moet letten op: veel schrijven, beter willen worden in schrijven en zorgen dat je werk opvalt.
Afsluiting: Restaurant Villa Augustus
Organisator Roelof Goudriaan dankte alle aanwezigen en kreeg een welverdiend applaus. De dag was piekfijn geregeld, de locatie was mooi en alle programmaonderdelen verliepen uitstekend.
Een kleine groep vervoegde zich in het hoofdgebouw van Villa Augustus, waar een leuk restaurant in gevestigd is. Er werd geanimeerd nagepraat, gediscussieerd en er werden herinneringen opgehaald aan voorbije edities, deelnemers, organisatoren en natuurlijk Paul Harland, de in 2003 overleden naamgever van de Prijs. Ook werden er plannen gesmeed voor de toekomst, maar daarover later en elders meer.
Met dank aan Martijn Kregting (winnaar 2e prijs PHP 2010) die verslag legt over de workshop van Jaap Boekestein. En met dank aan Jaap Boekestein voor een groot deel van de foto’s bij dit verslag.
Pingback: » Schrijven met sociale media